Het is zo gegaan dat ik hier ben
Geef een reactie
Mensenrechten
Vrijheid
We zagen elkaar vanmiddag van een afstandje en op hetzelfde ogenblik. We konden ons lachen niet inhouden. Enkele weken geleden kreeg ik al een sms van haar: ze had heugelijk nieuws. De wijziging naar haar zelfgekozen achternaam was een feit! Ze wilde het me pas laten weten wanneer ze het verzilverd zag in haar nieuwe paspoort. We haalden herinneringen op. Over zweet, tranen en rillingen. ‘Weet je nog…’ De bureaucratische molen, de afhankelijke positie richting buitenlandse ambassades en de regelgeving in ons eigen land: hoe zéér ze vrijheid in de weg stonden. Man o man. Zij verdient een standbeeld.
We leerden elkaar kennen in de vrouwenopvang, jaren geleden. De gedachte aan de vrijheid die haar was ontnomen en de inbreuk die is gepleegd op haar integriteit, en die van haar kinderen, ontroeren me nog. Nog een geluk dat we vandaag konden vaststellen dat we destijds ergens mee zijn begonnen. Iets wat er voor heeft gezorgd dat wij elkaar vandaag lachend tegen konden komen op het Waagplein. Ze vroeg hoe het met mij was. ‘Kan niet beter,’ zei ik haar. Dankzij dit moment.
Haar nieuwe achternaam betekent zoveel als vrijheid betekent. De vrijheid die geoogst moet worden. We gaan het vieren.
‘Mam, mag ik Kris een mandarijntje geven?’
10 / 12 / 2011
Precies een jaar geleden liet de veertienjarige Sahar Hibrahim Gel zien hoe zij in haar eentje een systeem kon veranderen. Gisteren kleurden heel veel scholen violet en paars om homoseksualiteit zichtbaar en bespreekbaar te maken. De afgelopen week werd het meldnummer voor dierenwelzijn geopend en vond een meerderheid van de Tweede Kamer een landelijk meldnummer voor slachtoffers van mensenhandel overbodig. Tofik Dibi en Irshad Manji bleven deze week uit protest op een podium staan, nadat ze werden bedreigd en bekogeld met eieren. De politie vroeg hen het podium te verlaten. Waar vorig jaar de 18-karaats gouden penning voor de Nobelprijs voor de Vrede in zijn doosje bleef liggen, wordt vandaag de naam van de Chinese winnares van de Nederlandse staatsprijs voor mensenrechten niet genoemd. Vandaag wordt één van de grootste demonstraties in twintig jaar in Rusland gehouden en in Groningen vraagt Amnesty International aandacht voor de noodtoestand in Egypte, waar opstanden nog steeds met grof geweld worden neergeslagen. De Egyptische demonstranten die onlangs in een grote lijn aan de kust stonden, met een onderlinge afstand van honderd meter, ontroeren me. Toen de politie hen vroeg wat ze aan het doen waren antwoordden ze ‘I’m just looking at the sea…’
Het gaat over mensenrechten. En vandaag bestaat de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens 63 jaar, om altijd te bewaken.
Mooi niet
Annie Lennox zingt op een gegeven moment ‘I tell you little peace, is just a word. Just a word’. Het liedje deed me aan de afgelopen week denken, op een vrij melancholische manier. Maar daar is het dan ook zondag voor. Over hoe er in ons land over een jongen zonder verblijfsvergunning wordt gedacht en gesproken. Over ego’s, ‘ikken’ en regels die geen regels meer zijn. De krampachtige, bekrompen en naargeestige houding van sommigen in ons land weet de jongen zelf nog het meest treffend weer te geven. Want, we vinden het o zo moeilijk, maar doen het… mooi niet. BAH!
Stop the world. Call it a day.
Transhollandia
Willem is vijftien en gaat door het leven als iemand van het andere dan het biologische geslacht. Hij heeft nog geen geslachtsveranderende operatie ondergaan. Willem is geen travestiet die alleen af en toe door het leven gaat als iemand van het andere geslacht, want hij doet dit altijd. Willem heeft, zoals hij zelf zegt, geen keus het niet te doen. Willem moet nog een jaar (of zelfs langer) wachten voor hij kan beginnen met gesprekken over geslachtsveranderende operaties, hormonen en dergelijke. Wat hem op dit moment bezighoudt is de vraag: hoe overleef ik de tussentijd? Hoe zorg ik er bijvoorbeeld voor dat ik me met gymnastiek niet in een apart hokje, ‘maar gewoon bij de jongens’ kan omkleden. Voor hem en anderen zijn we, Stichting LGBT Groningen, met Transvisie bezig een gespreksgroep op te richten, want hoe doe je dat: de tussentijd overleven.
Willem kan binnenkort in ieder geval zijn identiteit laten wijzigen: hij mag en kan ‘zijn’. En dat vinden we vanzelfsprekend.
Breuklijn
Eerder deze week las ik ergens diep in de krant dat sinds november vorig jaar meer dan dertigduizend kinderen zijn overleden aan de gevolgen van de hongersnood die de Hoorn van Afrika teistert. Der – tig – dui – zend.
Tien jaar geléden markeerde de wereld een breuklijn. Althans, wij markeerden met z’n allen een breuklijn. ‘Niets anders dan onze projectie op een schokkend voorval,’ aldus historicus Herman von der Dunk. ‘Als we maar vaak genoeg herhalen dat we tot 11 september 2001 in een oude wereld leefden en sindsdien in een nieuwe, wordt het langzaam maar zeker waar.’ Volgens Bert Wagendorp zouden we vandaag naast 9/11 ook tien jaar krankzinnigheid moeten herdenken. De krankzinnigheid van de War on Terror met 224 duizend directe slachtoffers, 365 duizend gewonden en 7,8 miljoen vluchtelingen. Totale kosten liggen tussen de 3.700 en 4.400 miljard dollar. ‘Met een intelligentere aanpak en pak ‘m beet 2.000 miljard dollar had er toch meer succes geboekt kunnen worden.’
Je kan 9/11 niet vergelijken met de honger in de Hoorn van Afrika. Het zou een krankzinnige vergelijking kunnen zijn. Maar stel je nou voor wanneer we en masse besluiten dat we de honger in de Hoorn van Afrika beschouwen als breuklijn en we over tien jaar tegen elkaar zeggen: ’Ja, tot de honger in de Hoorn van Afrika leefden we in de oude wereld en daarna…’ En als we dat maar vaak genoeg zouden herhalen, op alle niveaus… wordt het misschien wel waar. Ik help het Aden Salaad hopen.
Nog een geluk dat
Nog een geluk dat u en ik hier zijn geboren en niet ergens anders. Niet in Irak bijvoorbeeld. Laten we proberen ons geluk voor even opzij te zetten en ons voor te stellen hoe het had kunnen zijn. U, ik en onze kinderen achter gesloten deuren in een cel. Er staan hier enkele bedden, keurig opgemaakt. Deze ochtend wordt er op onze celdeur gebonkt. ’Achter de celdeur klinken kinderstemmen. De jongens wrijven de slaap uit hun ogen, de meisjes hebben hun haar gekamd. Vandaag worden ze uitgezet.’ Wat moeten we vandaag met de woorden trots of eer, die ons normaal gesproken helpen doorstaan? We moeten kalm blijven en rustig. ‘Verzetten heeft geen zin’ spreken we elkaar toe. ‘Sommigen vragen 10.000 Euro voor hun terugreis. Dan zeggen wij: 6.000 Euro is ook mooi geld.’
‘Time to go to Bagdad.’ schreeuwt een zware mannenstem. We komen onze cel uit. En dan ’staan daar drie jongetjes met hun gezicht naar de muur, armen gespreid, als in een politiefilm. Ze worden gefouilleerd.’ Je hoeft vandaag alleen maar te ‘zijn’, om gefouilleerd te worden. ’Ze worden enkel uitgezet.’ We slaakten eerder deze week een zucht van opluchting toen Sahar na tien jaar een verblijfsvergunning kreeg, al kwam ze te laat voor onze dochters. ’Het is de uiterste consequentie van het vreemdelingenbeleid.’ Een systeem waarbinnen iedereen zichzelf weet te verantwoorden. Een systeem waarbinnen mensen worden behandeld alsof ze een misdrijf hebben begaan. Een systeem waarbinnen we mensen toetsen aan, om met de minister van Integratie te spreken, ’die nieuwe criteria die ik heb ontwikkeld (..) waar sprake is van die samenstel van factoren zoals ik u die net heb uitgelegd.’ Ze zijn de gevangen die onze vrijheid mogelijk maken.
Het vergt levenskunst en een oerinstinct om, eenmaal terug in Irak, te kunnen zwaaien naar de mensen die ons hebben gebracht. Rug recht, hoofd omhoog, zoals we dat hebben geleerd van onze ouders. ’Ik vind het ook wel leuk om mijn oma weer te zien. (..) Groetjes!’ Deze groetjes dekken de holle en negatieve lading van de visie van ons kabinet op migratie en globalisering. In een wereld waar we ons niet afzijdig kunnen houden van vluchtelingenproblematiek en oorlogen, denk alleen al deze week aan de berichtgeving vanuit Lampedusa en Ivoorkust, missen we een positieve en gezamenlijke Europese visie. Nog een geluk dat u en ik hier zijn geboren en niet ergens anders…
Brood en rozen
Honderd jaar geleden gingen vrouwen over de hele wereld de straat op om basisrechten op te eisen. Meer specifiek gingen honderd jaar geleden New-Yorkse textielarbeidsters in staking. Ze eisten ‘brood en rozen.’ Vandaag eren we al deze pioniers en vieren we een eeuw van tal van rechten die zijn bereikt. In 27 landen is het een officiële feestdag en heeft iedereen vrij en in ons land wordt maar weer eens benadrukt dat de promotiekans van vrouwen driemaal kleiner is dan van mannen.
Maar wat moet over honderd jaar de erfenis van vandaag zijn? Laat Huda Shaarawi een lichtend voorbeeld voor ons zijn. Zij organiseerde in 1919 een mars in Caïro, waarmee zij in verweer kwam tegen de Engelse kolonisator en meer rechten eistte voor vrouwen. Later stichtte zij de Egyptische Feministische Unie (FOE) en baarde ze opzien tijdens een internationale conferentie in 1923 waar zij onder grote belangstelling haar sluier afwierp. In haar land eisen vandaag 63 vrouwenorganisaties dat bij het herschrijven van de Egyptische grondwet tenminste één vrouw wordt betrokken.
Één Huda kan een wereld veranderen. Ze was voortrekker van de eerste feministische golf en schaarde duizenden achter zich. Femke Halsema pleitte enkele jaren geleden voor een hernieuwde, feministische solidariteit en mocht daar een golf uit voortkomen… count me in! ’It might be ambitious – but if we don’t imagine it, we will never achieve it. Let us take our dreams and turn them into action; together, we will accomplish extraordinary things.’ – Michelle Gates vandaag in de Huffington Post.
‘Vote!’
Terwijl op een dag als vandaag de revolutie in het Midden-Oosten zich in de krant ver voorbij het middenkatern afspeelt en terwijl in Teheran een demonstratie met stokken uiteen wordt geslagen, kunnen wij met een potlood onze stem uitbrengen. We kunnen, enkele dagen voor het begin van de lente, gebruik maken van ons recht te kiezen. Kiezen voor idealen en toekomst. De laatste weken en maanden hadden we misschien het gevoel alsof heel Egypte het Tahrirplein bewoonde. En anderzijds hadden we misschien het gevoel alsof onze stem vandaag er niet toe doet. Luister naar de demonstranten en revolutionisten in Egypte. Sta open voor een wijze les en make it happen. Wat een voorrecht is het om te kunnen stemmen.
Get up and don’t stay watching the tv right now. Vote! It’s your life, it’s your country. Go! Go! Go!
Schouderophalend
Vanochtend wordt er ergens een kind mishandeld. Ergens wordt een ruzie tussen ouders uitgevochten en staart hun kind in de verte, zichzelf afsluitend van het geschreeuw. Ergens zit een asielzoekerskind in een schoolklas, niet wetend of hij één van de beroepen die de revue passeren ooit in dit land zal kunnen beoefenen. Ergens belt iemand met het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) en zal het nog weken duren voordat er actie wordt ondernomen. Ergens is het nog maar de vraag of het kind waarover wordt gebeld ooit zelf wordt gevraagd hoe het nou voor hem was.
Vanochtend drinkt een mevrouw koffie en hoort ze steeds duidelijker dat er bij haar buren een ruzie gaande is. Ook hoort ze een huilend kind. Ergens probeert een familielid een ruzie tussen twee ouders te sussen en maant hun kind naar zijn slaapkamer te gaan. Ergens vraagt een juf aan haar leerlingen ‘wat wil je later worden?’ Ergens gaat een onderzoeker van het AMK overleggen met een collega wat te doen met de melding die is binnengekomen. Ergens wordt besloten om niet met een kind in gesprek te gaan. Ergens wordt het kind vergeten.
Jaarlijks zijn honderdduizend kinderen slachtoffer van huiselijk geweld. We lijken in een impasse te verkeren hoe de hulp en zorg rond deze kinderen te verlenen en te organiseren. Een impasse die vergelijkbaar is met de verlegenheid en terughoudendheid die omstanders ervaren om een signaal van huiselijk geweld bespreekbaar te maken. Als land roepen we een wet in het leven om daar druk op te zetten: de wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.
En wij? Wij overheden, wij instanties en wij professionals? Wij kennen al sinds 1989 één heel duidelijk verdrag dat zegt wat we moeten doen. Maar we lijken er vaak schoorvoetend en schouderophalend mee om te gaan: het Verdrag van de Rechten van het Kind. Schouderophalend met het recht van ieder kind op onderwijs, om gehoord te worden, op een veilige plek, op een eigen mening en een eigen godsdienst. Maar ook schoorvoetend met het recht van ieder kind op bescherming tegen mishandeling, kinderarbeid, de gevolgen van oorlog en seksuele uitbuiting.
Niet doen. Blijf dwars denken en maak vanaf de werkvloer telkens weer aan je collega’s, leidinggevenden en directeur duidelijk wat (goed gaat en wat) anders moet. Omdat er zoiets is als het Kinderrechtenverdrag. Omdat er zoiets is als de kinderstem. Straks vind je ook Marc Dullaert aan je zij. Hij is de eerste Kinderombudsman van Nederland. ‘Een mishandeld Nederlands kind kan er emotioneel net zo erg aan toe zijn als een kindarbeider in India’, aldus Marc vanochtend in de Volkskrant.
De kinderstem moet gehoord en onthouden worden!
