Het Groningse IDAHO

Afgelopen vrijdagavond organiseerden wij, Stichting LGBT Groningen, een avond over homofobie. Samen met Amnesty International en LGBT-studentenvereniging Ganymedes hebben we 17 mei, International Day Against Homophobia (IDAHO), aangegrepen om geld in te zamelen voor het Pride Fonds. Dit fonds helpt en steunt homo- en transgenderactivisten die wereldwijd met schendingen van mensenrechten te maken hebben. In ForumImages presenteerden we: ‘Strijders voor gelijke rechten’ met aansluitend aan de Grote Markt een groot feest tegen homofobie en voor mensenrechten: POPCORN. In ForumImages vertelde ik ons verhaal. Ons Groningse verhaal over IDAHO:

Gisteren precies drieëntwintig jaar geleden was homoseksualiteit nog een ziekte. Een ziekte volgens de lijst van ziekten van de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties. 17 mei 1990, een dag later, werd een historische dag. Niet langer was homoseksualiteit een ziekte. En sinds die dag is het ieder jaar op 17 mei: thé International Day Against Homophobia. En daarom zijn jullie hier vanavond ook allemaal.

Foto: Jethro Bijleveld
Foto: Jethro Bijleveld

Waar nog geen einde aan is gemaakt, is aan het feit dat in zo’n tachtig landen in de wereld homoseksualiteit nog steeds bij wet verboden is. De mensenrechten van homoseksuelen, lesbiennes, biseksuelen en transgenders worden nog steeds geschonden. In enkele landen staat er zelfs de doodstraf op, zoals in Mauritanië, Saudi-Arabië en Iran. En het lijkt niet altijd en overal beter te worden. Kijk maar naar Rusland. Daar wordt op dit moment voorgesteld om alle uitingen die zouden kunnen wijzen op homoseksualiteit te verbannen uit het dagelijks leven. Uit de openbare ruimte. Met de regenboogvlag over straat om actie te voeren zoals wij deden tegen Putin op 8 april in Amsterdam? Kunnen we wel op onze buik schrijven. Een avond als deze organiseren hartje Sint Petersburg… ik vrees van niet. En ik kan er het zoenen met mijn vriendje op straat wel vergeten. Vanuit Groningen doen we wat we kunnen: het ondersteunen en helpen van organisaties in Moermansk. Moermansk is een stad in het Noorden van Rusland, waar Groningen een stedenband mee heeft. We hebben ze onlangs ontmoet, gaan er binnenkort spreken op een jeugdconferentie en hebben plannen om samen een documentaire te maken. We willen laten zien hoe en waar de mensenrechten van mensen zoals jij en ik worden geschonden, waar ze het dagelijks leven moeilijk maken, pijnlijk ook soms. En we willen in beeld brengen wanneer het gaat knagen… dat je denkt: ik pik dit niet langer.

We kunnen ons daar niet altijd iets bij voorstellen. Toch. Denk maar ’s terug aan je schooltijd. Jijzelf of iemand anders liep er met een groot geheim rond. Iets waarvan jij, hij of zij dacht: dit is niet normaal. Dit kan niet. Ik mag dit niet zijn. Een derde van alle scholieren denkt dat de school niet een veilige omgeving daarvoor is. Een veilige plek om uit de kast te komen. Nog een derde heeft geen idee of dat zou kunnen. Het is mooi, en geweldig, dat het Sociaal Cultureel Planbureau gisteren publiceerde dat 96% van de Nederlands positief of accepterend tegenover homoseksualiteit staat. Slechts 4% is homofoob, zou je kunnen zeggen. Dat zijn nog minder mensen dan dat er homo’s zijn. Top. Toch zeggen die cijfers niets over de complexe werkelijkheid: over hoe het er op school aan toegaat, op je werk of op straat. Denk alleen maar aan Tim Ribberink, die vorig jaar zelfmoord pleegde. En aan al die anderen van wie we de namen niet kennen. Ook voor hen is het belangrijk dat we onszelf op dagen als vandaag laten zien. Positief, krachtig en met heel veel trots.

Trots was ook Marsha P. Johnson. Ik wil haar graag aan jullie voorstellen. Marsha is transgender. Van de jaren zestig tot beginjaren negentig kwam ze in Amerika, in New York, op voor gelijke rechten. Voor de rechten van transgenders en homoseksuelen. Zo was ze een van de leiders van de Stonewall-rellen, in juni 1969. Deze rellen vonden plaats bij de ontruiming van een homobar in de wijk Greenwich Village. Na jaren van treiterijen en geweldplegingen door de politie besloot het bezoekend publiek van The Stonewall Inn, zoals de bar heette, terug te vechten. Het was genoeg. Deze opstand wordt wel gezien als een scheidslijn in de geschiedenis van de LGBT-beweging. Niet langer wilde men vernederd worden. Men kwam in opstand. En één van de leiders van de opstand was Marsha P. Johnson. Ze vond zichzelf steeds opnieuw uit. Als drag-performer en als transvrouw, onder meer voor de lens van Andy Warhol. Ze veranderde uiteindelijk haar gemeenschap en de wereld. En ook zij heeft op 17 mei 1990 mogelijk gemaakt dat homoseksualiteit niet langer als ziekte werd gezien door de VN. Dus ook zij heeft eraan bijgedragen dat wij hier vanavond zijn.

Foto: Jethro Bijleveld
Foto: Jethro Bijleveld

In juli 1992, kort na een grote Pride March, is haar dode lichaam gevonden. In de Hudson River in New York. De politie noemde het een zelfmoordpoging. Haar vrienden en familie zeiden dat Marsha nimmer suïcidaal was noch die gedachten had of uitte. Getuigen zagen de avond voordat de politie haar lichaam vond dat ze werd lastiggevallen. Lastiggevallen en uitgescholden. Hoewel haar bekenden verder politieonderzoek wilde en eiste, is daar niets van terecht gekomen. De politie heeft het dossier gesloten.

Dat was 1992. Vorig jaar, over heel 2012, zijn er wereldwijd 265 transgenders vermoord. 265. Het was daarom dat we zaterdag 24 november in Groningen stil stonden bij mensen zoals Marsha Johnson. Tegen transfobiie, voor gelijke rechten. Om niet te vergeten. Om actie te blijven voeren. Voor gelijke rechten en tegen homo- en transfobie.


Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s